Kod Öğrenirken Yapılan En Yaygın 7 Hata (ve Nasıl Kaçınırsın)

Kod öğrenmeye başlamak heyecanlı ama kolayca yorucu olabilir. İyi haber: Zor gelen kısımların çoğu, teknik eksikten değil, süreç hatalarından kaynaklanıyor. Aşağıdaki 7 hatayı erkenden tanırsan, hızın artar, motivasyonun düşmez.

1) “Video/Blog Bataklığı” (Uygulamasız tüketim)

Belirti: Saatlerce kurs/YouTube izliyorsun; kod yazma süren çok az.
Neden: Beyin “izledim = öğrendim” diye kandırıyor.
Kaçınma Planı: 20–20–20 kuralı: 20 dk öğren → 20 dk aynen uygula → 20 dk küçük varyasyon üret (kendi örneğini yaz).
Hemen Uygula: İzlediğin örneği birebir yaz, sonra 2 küçük farklılık ekle (farklı değişken adları, ek kontrol, yeni bir fonksiyon).

2) “Önce En Doğru Dil/Framework” Stresi

Belirti: “Python mı, Java mı, JavaScript mi?” seçerken haftalar geçiyor.
Neden: Yanlış seçim yapma korkusu.
Kaçınma Planı: Amaç odaklı seçim yap:

• Veri & otomasyon → Python
• Web arayüz → JavaScript (HTML/CSS ile)
• Kurumsal/Android temelleri → Java
  Hemen Uygula: 4 hafta boyunca tek bir dil. Her gün 30–60 dk. Not: Dil değiştirmek yerine proje çeşitlendir.

3) Plansız Çalışma (Hedef yok, ölçüm yok)

Belirti: “Bugün ne çalışsam?” diye düşünürken zaman akıp gidiyor.
Neden: Yol haritası ve bitiş kriteri yok.
Kaçınma Planı: Mini Yol Haritası yap:

• Hafta 1: Temel sözdizimi + koşullar + döngüler
• Hafta 2: Fonksiyonlar + hata ayıklama
• Hafta 3: Koleksiyonlar + dosya okuma
• Hafta 4: Küçük proje (örn. yapılacaklar listesi, sayı tahmin oyunu)
  Hemen Uygula: Her günün sonunda yarın yapacağın 3 maddelik görev yaz.

4) Kopyala–Yapıştır’a Aşırı Güven

Belirti: Stack Overflow’dan alınan kodu çalıştırıyorsun ama neden çalıştığını bilmiyorsun.
Neden: Hızlı sonuç tatmin ediyor; öğrenme derinleşmiyor.
Kaçınma Planı: Her kopya kod için kendine sor:

• Girdi–çıktı ne?
• Hangi veri yapıları var?
• Hangi satır ne iş yapıyor?
  Hemen Uygula: Kodu satır satır yorum satırıyla açıkla. Sonra aynı işlevi %20 daha kısa yazmayı dene.

5) Hata Mesajlarından Kaçmak (Debug Kültürü Eksik)

Belirti: Kırmızı hata görünce moral bozuluyor, IDE kapatılıyor.
Neden: Hata metnini okumadan “çökmüş” diye varsaymak.
Kaçınma Planı: 3 Adımlı Debug Ritüeli

1. Hatanın tam metnini oku (ilk satır + “Caused by”).
2. Sorunu en küçük örnek ile yeniden üret.
3. print/console.log ile ara değerleri kontrol et.
   Hemen Uygula: Aşağıdaki örneği onar:

nums = [1,2,3]
print(nums[3])  # Hata: IndexError
# Çözüm:
if len(nums) > 3:
    print(nums[3])
else:
    print("Dizinin uzunluğu:", len(nums))

6) Not Almamak ve Tekrar Etmemek

Belirti: Dün öğrendiğini bugün unutuyorsun.
Neden: Beyin uzun süreli hafızaya taşımak için tekrar ister.
Kaçınma Planı: Mini Cheat Sheet + Aralıklı Tekrar

• Kendi “Sık Kullanılanlar” sayfan: döngü şablonu, dizi fonksiyonları, string işlemleri.
• 24 saat – 1 hafta – 1 ay aralıklarında 10 dakikalık tekrar.
  Hemen Uygula: Bugün yeni öğrendiğin 5 komut/kalıbı tek sayfalık notta topla.

7) Temel Araçları Es Geçmek (Git, Terminal, Dosya Yapısı)

Belirti: Projeyi kaybettin, geri dönemiyorsun; klasörler karışık.
Neden: Başta “gereksiz” görünüyor.
Kaçınma Planı: Minimum pratik seti

• Git: init, add, commit, status, log, branch, checkout
• Terminal: klasör oluşturma, dosya çalıştırma
• Proje yapısı: src/, tests/, README.md
  Hemen Uygula: Bugünkü kodunu yeni bir repo’ya koy; her anlamlı değişiklikte küçük commit at.

Başlangıç İçin 1 Haftalık Mikro Plan (60 dk/gün)

• Gün 1: Değişkenler, türler, operatörler → 2 mini alıştırma
• Gün 2: Koşullar + döngüler → 1 konsol oyunu (örn. taş–kağıt–makas)
• Gün 3: Fonksiyon yaz, parametre & dönüş değeri → 3 küçük fonksiyon
• Gün 4: List/Dict (veya Array/Map) + dosya okuma
• Gün 5: Debug günü: bilinçli 5 hata üret ve düzelt
• Gün 6: Mini proje: yapılacaklar listesi CLI
• Gün 7: Gözden geçirme + Git’e düzenli commit + README yaz

Kural: Her günün sonunda 1 cümle: “Bugün şunu öğrendim… Yarın şunu yapacağım…”

Hızlı Kontrol Listesi

• Bugün en az 20 dk gerçek kod yazdım.
• Bir hatanın tam metnini okudum ve not aldım.
• Öğrendiğim 3 şeyi tek sayfada özetledim.
• Git’te en az 1 commit.
• Küçük bir varyasyon ürettim (kodu kendime göre değiştirdim).

Sık Sorulan: “Hangi Projeyle Başlayayım?”

• Hesap makinesi (temeller)
• Sayı tahmin oyunu (koşullar + döngü)
• Yapılacaklar listesi (koleksiyonlar + dosya I/O)
• Basit REST API/To-Do Web (fonksiyonlar + HTTP/JSON)

İpucu: Aynı fikri kademeli geliştir. Önce konsol, sonra dosya kaydı, sonra basit arayüz.

Son Söz: Hız Değil, İstikrar Kazandırır

Günde 30–60 dakikalık istikrarlı pratik, ara ara yapılan maratondan daha etkilidir. “Mükemmel” plandan çok, uygulanan plan kazandırır.
İhtiyacın olan tek şey: tek dil, tek küçük proje, tek sayfalık not — ve bugün başlamak.